- Age: 13 - 19
- Hours: 1 - 2
Cele lekcji
- Uczeń poprawnie posługuje się pojęciami: Lend –Lease Act, Karta atlantycka, Deklaracja Narodów Zjednoczonych, Organizacja Narodów Zjednoczonych i ład jałtański.
- Uczeń potrafi wymienić osoby, które brały udział w konferencjach w: Casablance, Kairze, Teheranie, Jałcie i Poczdamie.
- Uczeń potrafi wymienić daty i najważniejsze postanowienia konferencji w: Casablance, Kairze, Teheranie, Jałcie i Poczdamie.
- Uczeń potrafi wymienić najważniejsze decyzje zawarte w Karcie atlantyckiej i Deklaracji Narodów Zjednoczonych.
- Uczeń potrafi wskazać na mapie, gdzie rozgrywały się najważniejsze wydarzenia omawiane podczas lekcji.
- Uczeń rozumie znaczenie postanowień konferencji dla zbudowanie nowego, powojennego ładu.
- Uczeń rozumie znaczenie konferencji Wielkiej Trójki w historii powojennej Polski.
- Uczeń potrafi analizować źródła historyczne.
- Uczeń potrafi poszukiwać najważniejszych informacji z wykorzystaniem wirtualnej mapy.
Metody i techniki pracy
- Elementy wykładu,
- rozmowa kierowana,
- praca z wirtualną mapą,
- praca z tekstem źródłowym.
Pomoce naukowe
- wirtualna mapa - platforma WORTHY - koalicja antyhitlerowska
- teksty źródłowe
- piosenka
- plakat
Przebieg lekcji
Faza wprowadzająca
Od klęski Francji w 1940 roku Wielka Brytania osamotniona stawiała czoła agresji niemieckiej. Premier Winston Churchill dążył do zaangażowani Stanów Zjednoczonych w wojnę. Od momentu ataku Japonii na Pearl Harbor w 1941 r. USA oficjalnie włączyło się do wojny. W 1941 r. po ataku Niemiec na ZSRR do koalicji przyłączył się i ten kraj. Współpraca w ramach koalicji umożliwiła pokonanie Niemiec i ich sojuszników i wpłynęła na losy Europy i świata po II wojnie światowej.
Faza realizacji
Współpraca brytyjsko – amerykańska miała miejsce w ramach Lend – Lease Act – ustawa, która pozwalała prezydentowi USA na udzielanie państwom walczącym z Niemcami: pożyczek, udostepnień i dzierżawy wszelkiego rodzaju sprzętu wzmacniającego obronność. Większość bo 3/5 dostaw otrzymała Wielka Brytania, 1/5 ZSRR a pozostałą część inne państwa.
Pytanie nauczyciela- wykorzystanie plakatu z wirtualnej mapy: Jaki charakter miła pomoc USA dla państw walczących z Niemcami podczas II wojny światowej?
Kolejnym krokiem w budowania współpracy amerykańsko - brytyjskiej było podpisanie dwóch dokumentów: Karty atlantyckiej i Deklaracji Narodów Zjednoczonych.
Uczniowie analizują tekst Karty atlantyckiej – źródło 1 i odpowiadają na pytania.
Nauczyciel pokazuje miejsce podpisania Karty i Deklaracji Narodów Zjednoczonych. Uzupełnia odpowiedzi uczniów.
Po ataku Japonii na USA i Niemiec na ZSRR Wielka Brytania i jej sojusznicy utworzyli wielką koalicję. Do spotkania Winstona Churchilla i Franklina D. Roosevelta doszło w Casablance – 14 stycznia 1943 r. Nauczyciel wskazuje miejsce konferencji oraz najważniejsze postanowienia. Wyjaśnia dlaczego Stalin odmówił przyjazdu na konferencję. Oficjalnie: obserwował sytuację militarną pod Stalingradem. Faktycznie – zwycięstwo dawałoby mu większą siłę polityczną podczas spotkania z przywódcami Wielkiej Brytanii i USA.
Stalin nie był obecny także podczas kolejnego spotkania w Kairze, gdzie Winston Churchill i Franklin D. Roosevelt spotkali się z przywódcą Chin Czang – Kaj szekiem. Omówienie najważniejszych decyzji.
Do spotkania tzw. Wielkiej Trójki doszło między 28 listopada a 1 grudnia 1943 r. Najważniejsze decyzje dotyczyły utworzenia II frontu w Europie, kwestii granic polski na zachodzie i powojennych Niemiec oraz zgody na utworzenie po wojnie Organizacji Narodów Zjednoczonych.
Nauczyciel wykorzystuje źródło 2. – plakat. Uczniowie interpretują plakat odpowiadając na pytanie: Zinterpretuj wymowę ideologiczną plakatu. Odwołaj się do elementów graficznych.
Do drugiego spotkania doszło w Jałcie między 4 a 11 lutym 1945 r. Gospodarzem był Stalin. Zapadły wówczas decyzje o losach społeczeństw świata i Europy. Zdecydowano o przebiegu granic np. Polski. Porządek ustalony na konferencji określamy ładem jałtańskim – porządek ten – układ sił na świecie przetrwał do 1989 r.
Praca z tekstem – źródło 3 – odpowiedzi na pytania. Uzupełnienie przez nauczyciela.
Już po zakończeniu II wojny światowej od 17 lipca do 2 sierpnia 1945 r. trwały obrady konferencji trzech mocarstw. Kogo zabrakło podczas podpisywania ustaleń konferencji i dlaczego?
Oczekiwane odpowiedzi uczniów: Winsona Churchilla – zastąpił go Klement Attlee – Churchill przegrał wybory oraz Franklina D. Roosevelta zastąpił Harry Truman – na skutek śmierci prezydenta USA, zastąpił go na tym stanowisku wiceprezydent.
W oparciu o mapę nauczycie wskazuje najważniejsze postanowieni konferencji: ustalenie polsko – niemieckiej granicy na rzekach: Odra i Nysa Łużycka, program 4 razy D dla Niemiec, kwestie odszkodowań i odpowiedzialności Niemiec za wojnę.
Było to ostatnie spotkanie Wielkiej Trójki, które określiło porządek panujący na świecie po II wojnie światowej. Wkrótce między koalicjantami doszło do konfliktu, który w historii określimy: „zimną wojną”. Celem wielkiej koalicji była kapitulacja Niemiec, co zostało zrealizowane. Okrutna wojna zakończyła się, choć nie wszędzie. Do września 1945 r. toczyły się działania wojenne na Dalekim Wschodzie.
Faza podsumowująca
Dyskusja dotycząca znaczenia decyzji Wielkiej Trójki dla międzynarodowego ładu i sytuacji Polski i Polaków po II wojnie światowej.
Interpretacja utworu Jacka Kaczmarskiego „Jałta”. Tekst piosenki dostępny na wirtualnej mapie. Źródło 4.
Przydatne linki
wirtualna mapa - konferencje Wielkiej Trójki
https://worldwars.eu/pl/artefacts/15-ww2/812-wirtualna-mapa-konferencje-wielkiej-trojki
Sprawa Polski w czasie II wojny światowej. 73 lata temu rozpoczęła się konferencja w Jałcie. artykuł
https://dzieje.pl/aktualnosci/konferencja-w-jalcie-symbol-zdrady-zachodnich-sojusznikow
Polski (PL)
Italiano (IT)
Deutsch (DE)
Hrvatski (HR)
English (EN)